در ماههای اخیر، کاوشگرهای فضایی مجهز به فناوریهای پیشرفته تحلیل داده، یافتههای تازهای از سیاره مریخ به دست آوردهاند که تصویر دانشمندان از تاریخ آبی این سیاره را بهطور اساسی تغییر میدهد. کاوشگر کیوریاسیتی در دامنه کوه شارپ با ساختارهایی عظیم به نام «باکسورک» روبهرو شده که از فاصله مداری شبیه تار عنکبوتهای بزرگ به نظر میرسند؛ ساختارهایی که نشان میدهند آبهای زیرزمینی احتمالاً مدتها پس از ناپدید شدن آبهای سطحی باقی مانده بودند.
همزمان، کاوشگر پرسیورنس با رادار نفوذی به زمین موسوم به RIMFAX، یک دلتای رودخانهای باستانی را در عمق بیش از ۳۵ متری زیر دهانه جزیرو کشف کرده که قدمت آن به حدود ۳.۷ تا ۴.۲ میلیارد سال پیش میرسد؛ شواهدی که نشان میدهد آب روی سطح مریخ برای مدتی بسیار طولانیتر از تصور اولیه جریان داشته است.
تصاویر مأموریتها
کاوشگر کیوریاسیتی ناسا در دهانه گیل
خودنگاره کاوشگر کیوریاسیتی که سالهاست در حال صعود از دامنه کوه شارپ است و لایههای سنگی نشاندهنده گذار مریخ از سیارهای مرطوب به بیابانی خشک را بررسی میکند.
NASA/JPL-Caltech/MSSS
ساختارهای باکسورک (شبیه تار عنکبوت)
تصویر مداری از ساختارهای باکسورک در دامنه کوه شارپ؛ الگویی شبکهمانند که دانشمندان معتقدند حاصل جریان آب زیرزمینی باستانی در شکافهای سنگ بستر بوده است.
NASA/JPL-Caltech/University of Arizona
پانورامای دلتای باستانی در دهانه جزیرو
موزاییکی ۲.۵ میلیارد پیکسلی از کاوشگر پرسیورنس که سنگهای رسوبی دلتای باستانی را نشان میدهد؛ محلی که میلیاردها سال پیش رودخانهای به دریاچهای در دهانه جزیرو میریخته است.
NASA/JPL-Caltech/ASU/MSSS
کانیهای رسی و سیلیسی در سنگهای جزیرو
دو نمونه سنگ ساییدهشده توسط پرسیورنس در دهانه جزیرو؛ یکی ماسهسنگ حاوی کانیهای متنوع و دیگری گلسنگ سولفاته که احتمالاً در آب شور باستانی شکل گرفته است.
NASA/JPL-Caltech/ASU/MSSS
کاوشگر چینی ژورونگ در اوتوپیا پلانیتیا
تصویر مداری از فرودگر تیانون-۱ و کاوشگر ژورونگ؛ این کاوشگر با رادار نفوذی به زمین خود ساختاری زیرسطحی چندلایه به ضخامت حدود ۷۰ متر را در این منطقه آشکار کرده است.
CNSA / China Academy of Sciences
کاوشگر آینده روزالیند فرانکلین (ESA)
نمونه آزمایشی کاوشگر روزالیند فرانکلین آژانس فضایی اروپا که در آینده تا عمق دو متری زیر سطح مریخ حفاری خواهد کرد تا نشانههای احتمالی حیات را جستوجو کند.
ESAپژوهشگران تأکید میکنند این یافتهها هرچند امیدوارکننده هستند، هنوز در مرحله اولیه تحلیل قرار دارند و برای رسیدن به نتیجهگیری قطعی درباره امکان حیات گذشته یا حال حاضر در مریخ، نیاز به بررسیهای دقیقتر و مأموریتهای تکمیلی از جمله بازگشت نمونهها به زمین است.